Dueg mueg
Kalebihan numadi dadi manusa prasida minayang sané kén
kasengguh becik kalawan tan becik, tur prasida ngétakang naya
upaya ngruakang pikobet lan kabrebehané. Taler prasida
ngrasayang sané kén metuang liang lan sané kén metuang pikobet
.Pikayun lan wirasa nyikiang paplajahan palanturan uripé
puniki sakadi babuat numadiné.
Yan kaétang-étang tuekang pisan niki kalewihan i ragané numadi
dados manusa wiakti utama pisan duaning prasida nulungin i
raga saking kasengsaran malarapan antuk malaksana sané becik.
Titi malaksana sané becik punika wantah malajah, nelebang
sakancan tata cara kadharman, mangda uning napi sané patut
kalaksanayang. Yan sampun uning sakancan tata paplajahan nika
anggén nyuluhin angga mangda prasida malaksana sané becik.
Apang nénten sangkaning ten uning (awidya) mamuuk malaksana
wantah ngélingang kamelahan déwék. Ririhé mangda mawiguna
ngawé suka wong lén. Dueg nanging mueg kerana duegé tan
nganutin dharma. Metuang karirihan wikan nanging metuang
wirasa pangarga astiti ring sameton lan gumi nénten prasida.
Sangkaning duegé lantas nuegin anak lén ané ngranayang
sengsara sametoné. Sakadi tutur Brahmana Kusika sané sampun
wikan, sakti, setata nyurya sewana nanging tan prasida
nyanggelang krodannyané ri tatkala wénten jadma wiadin sato
sané kasengguh malaksana tan becik. Ri tatkala Brahmana Kusika
ngawacén wéda ring batan taruné sané ageng jeg wénten paksi
mabacin ngenénin prabunidané. Duka tan kaparan-paran Sang
Brahmana Kusika raris metuang kasaktiannyané mawinan padem
paksi punika. Metuang karirihan wikan nanging metuang
kadharman tan prasida. Sangkaning ririh sangkaning kuasannyané
raris mademang paksi punika. Karirihané mueg. Malajah kantos
dueg nanging ri sampuné ngluer karirihané tur sampun polih
linggih sané becik duegé tan ja kaanggé ngukuhing dharma
nanging malaksana adharma.
Yén sampun prasida nelebang sakancan tata paplajahan karirihan
raris polih genah, dados manggalaning jagat, jeg sampun
menggah ri kayun mangda sinamian bakti ring i raga, mangda
ngayah ring i raga kerana i raga dueg. Duegé mancarang
kasaktian. Sakadi taler caritan Brahmana Kusika, kerana ida
brahmacari wantah setata ngarepang boga saking anak tiosan.
Raris nunas boga ring anak istri sané kantun rejek makarya.
Tan kasanggra becik napi malih sarauh rabin sang stri wawu
sané rauh saking makarya dahat lopyo kasanggra kaaturin toya.
Duka sang Brahmana Kusika duaning ida uning sang istri patut
nyanggra suami. Sangkaning sang brahmana tan karunguang, raris
kadropon maosang anak istri punika sombong. Sang stri nyawis
sampunang sangkan ririh gelis mastu anak tiosan, élingang
taler kapatutan parilaksanan sang brahmana sané ngajegang
dharma patut kasobiahang ring panjaké. Sampunang mapikayun
mangda kabaktinin lan kaaturin kémawon napi malih nyiksa lan
mademang jadma lacur cara I kedisé wawu. Dueg sajaan ratu
nanging mueg cahyan ratuné ten sakadi Dharmawyadha ring Kuta
Negara.
Kasemprot dueg mueg mapangsegan sang Brahmana Kusika lan
nyrucut ka Kuta Negara ngrereh I Dharmawyadha. Tan asuwé raris
kapanggih I Dharmawyadha sané maadolan daging ring pasaré.
Kenyung manis alep nyanggra para sametoné sané matumbasan lan
sasampuné usan maadolan raris budal ngayahin yayah renannyané,
lan keluargannyané. Tan wénten mabinan-binan, nglaksayang
karya, subakti lan ngawé suka wong lén. Sangkaning karirihané
ipuné raris kajudi ngétang keluargannyané mangda prasida bagia
kapanggih lan ngayahin anak tiosan majalaran patut laksana
sujati.
Deriki wau sang brahmana makleteg ring kayun yadiastun ririh,
ngaluer sampun malajahin kadiatmikan lan sakancan kasaktian.
Nanging, yan laksanané tan kadandan antuk dharma lan kajujuran
tan bina mueg cahya kaduegané. Kalewihan lan tetanjek ririhé
patut dasarin antuk laksana sané ngajegang dharma ngayomin lan
ngawerdiang karahajengan jagaté, Karirihané sané kapolihang
saking sakancan paplajahan patut anggé nyuluhin kapetengan
pamargin guminé mangda laksanané nénten sangkaning tan wruh
ring dharma.