kembali ke halaman depan
bunga2.gif (1033 bytes)   Minggu Wage, 11 Pebruari 2007 tarukan valas
 

ORTI BALI  LEMBAR BASA BALI


Joged Jaruh, kadi Penyakit Kronis

Satus petang dasa nem diri klian désa pakraman ring Buléléng nadak ngwéntenang paruman, ngwicarayang indik kesenian jogéd bungbung. Para klian punika ngangken sampun tan prasida naanang pakrimik sané mapakaeng jogéd bungbungé mangkin sampun doh pisan saking sepat siku-siku utawi pakem-pakem kesenian Bali sané sujati. Para klian désa pakraman punika mabligbag, raris wénten paiguman nglarang jogéd jaruh masolah ring Buléléng. 

Paruman para klian punika kawéntenang duk Sukra, 21 Mei 2004 lintang ring Gedung Sasana Budaya Singaraja.

Klian désané ring Buléléng saat pisan nampénin indik jogéd bungbung punika sangkaning medalnyané VCD jogéd. Ring warsa 2003 rauh warsa 2004 medal lan maédar VCD jogéd jaruh ngantos ka pelosok-pelosok désa ring Bali. VCD punika banget ngawinang osah santukan madaging gambar pragina jogéd sané sujatiné nénten ngigel, sakéwanten wantah ngegal-ngegolang bangkiangnyané. Égolan pragina jogéd puniki ngawinang kramanné osah. Égolannyané cabul, samaliha sering pisan madaging angkuk-angkuk. Napimalih wénten ngantos nglés kamben pangibingnyané.

Buléléng duk punika kasengguh riantukan ring VCD punika kasurat jogéd punika mawit saking silih tunggil désa ring Buléléng. Punika ngawinang pemucuk-pamucuk seniman ring Buléléng brangti.  Napimalih ri kala Gubernur Bali, Déwa Madé Berata, ngwéntenang kunjungan kerja ka Buléléng naenin ngwicarayang indik jogéd jaruh punika. Punika samian mikukuhin malih pakayunan klian désa pakraman sareng klian sekaa jogéd ring Buléléng mapupul ngwéntenang paruman.

Irika para klianné cumpu jagi ngwéhin danda sané teges ring sekaa jogéd sané nyolahang igel-igelan jaruh. Yéning wénten sekaa jogéd sané nglanggar tata susila lan darsana manut agama Hindu, sekaa jogéd punika nénten kabubarang kemanten, taler  praginannyané jagi kawéhin danda moral, samaliha pacang kaancam ukuman pidana.

 

Ajinin Jogéd sané Becik

 

Makasami pamilet paruman punika nyinahang nénten seneng ring pragina jogéd jaruh, lianan ring ngrusak kaluihan kesenian Bali, taler nglanggar tata susila lan darsana manut ajah-ajahan agama Hindu. Silih tunggil prajuru Désa Pakraman Banyuning, Gedé Dangin, nyinahang jogéd jaruh punika wantah  penyakit kronis sané patut kaubadin, sapunapi ja antuk. Punika mawinan, dané nunas pemerintah maprakanti sareng désa pakraman nglarang teges, nénten ngwéhin pisan jogéd sakadi punika. “I raga madué darsana, dados i raga  cabul?” raos dané.

Dangin taler ngusulang mangda pemerintah ngwéhin genah majeng sekaa jogéd sané jakti becik. Minakadi pemerintah nganutin galah nyolahang jogéd sané becik ring genah-genah umum, ring lapangan utawi ring gedung kesenian, sajeroning ngimbangin lan nyaingin jogéd jaruh ring Buléléng. Manut dané, yéning jogéd jaruh ngigel nyaru-nyaru ring désa sané sintru, pemerintah prasida nyolahang jogéd sané becik ring genah sané becik antuk ngundang penonton sané akéh. ”Jogéd lan pangibingnyané punika kacentokang raris sané becik kawéhin hadiah pinaka pakéling mangda pragina jogéd lan pangibingnyané tetep masolah nganutin tata susila lan darsana,” dané ngwewehin.

 

Kantun Wénten, Yadiastun Arang

 

Prarem désa pakraman indik jogéd sampun kawéntenang kirang langkung tigang warsa lintang. Rauh mangkin durung wénten kasus pragina jogéd sané kalaporang ka polisi riantukan ngigel jaruh.  Sané mangkin jogéd jaruh punika nénten ngawinang osah sakadi dumun. Sakéwanten jogéd sané ngandelang égolan sané kasengguh jaruh kantun wénten. Silih tunggil pengurus sekaa jogéd ring silih tunggil désa ring Buléléng, ngangkén tetep nrima pesenan ngigel ring makudang-makudang désa ring Buléléng. Sané kaigelang tetep manten jogéd jaruh. “Yéning titiang ngingel sané becik, malah sering katagel penonton,” dané nyinahang.  

Nyoman Sujana, saking Sanggar Seni Santi Budaya Singaraja, nyinahang ngicalang jogéd jaruh, nénten cukup antuk membina sekaa jogédnyané. Sakéwanten kramané patut kalarang nanggap jogéd sané jaruh. “Sekaa jogéd tan dados kasalahang. Pinaka sekaa kaupah, raganné wantah patut nuut kayun sang ngupah lan penonton,” raos dané.   

Manut Sujana, pemerintah lan désa pakraman patut sareng-sareng nambakin kawéntenan seni sané nénten manut ring tata susila lan darsana. Lianan ring punika, para seniman patut setata makarya reragragan sané prasida nyaingin jogéd jaruh punika. “Yéning  wénten pilihan sané becikan, jogéd jaruh pacang ical ngraga. Inul, penyanyi dangdut punika, sampun kasaingin olih penyanyi-penyanyi siosan sané nénten wantah ngandelang goyang ngebor,” dané ngawewehin. 

Mapaiketan ring indiké punika ring Buléléng, sané mangkin sampun wénten jogéd sané tetep lais yadiastun nénten ngandelang goyang jaruh. Silih tunggilnyané jogéd bungbung Karya Remaja, Désa Sari Mekar, Kecamatan Buléléng.  Sekaa jogéd puniki kantos mangkin kantun kukuh yadiastu akéh saingan saking sekaa jogéd sané ngigel jaruh. Abulannyané sekaa jogéd puniki katanggap rauh ping dasa lan akéhan ka jaba daérah.

Ketut Jingga panglingsir Sanggar Jogéd Bungbung Karya Remaja puniki nyinahang sekaanyané kari karajegang, mangda prasida dados tetuladan,  sapunapi sapatutné ngigel lincah, nanging nénten jaruh, utawi nyinahang igelan maseneng-senengan, nanging nénten katampénin jaruh.(ole)

 

 

 

ke atas

 
LIVE RADIO GLOBAL
Live Radio Global FM Kinijani

 

CUACA

www.bali-travelnews.com